
پروفسور دکتر گئورگ کلاوسبرگردان شین میم شین ۲۰ اصطلاح واحدی می تواند در یک تئوری، هم به مثابه اصطلاح متاتئوریکی و هم به مثابه اصطلاح متازبانی به کار رود.۲۱ به عنوان مثال، در جمله «اتیولوژی، آموزه علل بیماری ها است»، اصطلاح علت یک اصطلاح متازبانی است.۲۲ آن (علت) اما ـ همزمان ـ در اوبژکتزبان هر تئوری نیز که این اظهار نظر بدان مربوط می شود، به کار می رود.۲۳ وقتی ما می گوییم، که «علت های بیماری های سرطانی هنوز به طور کامل تحقیق نشده اند»، اینجا ما با یک جمله از اوبژکتتئوری سر و کار داریم، که در آن اصطلاح «علت» به مثابه اصطلاح اوبژکتزبانی به کار رفته است.۲۴ تئوری های علمی را می توان به دو دسته تقسیمبندی کرد:الف تئوری های تجربی ب تئوری های استقرائی.۲۵ ولی نمی توان میان آندو به طور قطعی مرزبندی کرد.(استقراء عبارت است از استخراج منفرد و خاص از عام.مثال:باران می بارد.اگر باران ببارد، سنگفرش خیس می شود.پس سنگفرش خیس است.ضد استقراء را قیاس و یا استنتاج می نامند.قیاس و استنتاج عبارت از متد علمی ئی است که در آن از منفرد و خاص، عام نتیجه گرفته می شود. مترجم)۲۶ نه تئوری های تجربی محض (ناب) وجود دارند و نه تئوری های استقرائی محض.۲۷ از سوئی تئوری هائی که تنها از قوانین تجربی تشکیل یافته اند و حاصل آزمایش و مشاهده اند و یا قوانین مربوط به تجارب حاصل از فعالیت اجتماعی و یا سیاسی که به طور علمی فرمولبندی شده اند، حاوی حداقلی از عناصر استقرائی اند و از سوی دیگر، حتی انتزاعی ترین تئوری های ریاضی ـ به طور تاریخی ـ به وسیله حلقات واسط با تجارب عملی گره خورده اند و نتیجه آنان محسوب می شوند.۲۸ مبدأ تئوری های تجربی را قوانین تجربی تشکیل می دهند، که در
برچسب:
نویسنده: آریا حسینی
تاريخ: دوشنبه
11 دی
1402 ساعت: 18:49